Stilleven schilderen

Henk Helmantel Stilleven

Waarom het tekenen of schilderen van een stilleven zo belangrijk is
Veel mensen vinden stillevens maar saai, onbeduidend of ouderwets. Daarom beginnen ze daar maar niet aan. En toch… laten we daarom maar eens beginnen met iets wezenlijks in de kunst, zoals de overeenkomst tussen een stilleven, een landschap en een naakt. Voor de surrealisten bestond daar geen verschil tussen. Salvador Dali is daar een mooi voorbeeld van, Giorgio de Chirico eveneens.

Giorgio de Chirico

Als we naar zijn schilderijen kijken, blijken gebouwen samen een stilleven te vormen en stillevens lijken op een menselijk torso. Het Surrealisme ging ervan uit dat het in de wereld om dezelfde verschijningsvormen gaat en dat wij kunstmatig onderscheid maken tussen een golvend landschap in Toscane en een liggend naaktmodel of een gearrangeerde verzameling gebruiksvoorwerpen. Door dat onderscheid los te laten, ontstaat er niet alleen een grote mate van vrijheid in de kunst, maar zijn we ook meteen bij een basisprincipes doorgedrongen als het gaat om de weergave van de werkelijkheid. Cézanne deelde de natuur dan ook in mathematische vormen in, in rechthoeken, vierkanten, driehoeken, cirkels en kegels.

Leonardo da Vinci vond dat de aarde, het landschap, overeen kwam met het vrouwelijk lichaam. En overal worden vormen opgebouwd uit licht en donker. Dat is een eigenschap van alle dingen, landschap, stilleven, naakt, stadsgezicht. Leonardo da Vinci vond dat het landschap en het menselijk lichaam dezelfde verschijningsvormen zijn.

Giorgio de Chirico

Het Stilleven
Nou heeft niet iedereen meteen een liggend vrouwelijk naaktmodel bij de hand en naar Toscane afreizen is een beetje ingewikkeld, dus wijken we voor het gemak uit naar iets dat onmiddellijk voor het grijpen licht: het stilleven. Als we een stilleven opzetten, alle voorwerpen, potjes, vruchten, vis of bloemen op de juiste plaats bij elkaar zetten, bouwen we eigenlijk een landschap op. Bergen, dalen, plateau’s, rotsen, glooiingen, valleien. Dat veel mensen zo van een landschap als van Toscane houden, komt omdat die met zijn vloeiende lijnen en glooiende en opbollende vormen zo prachtig van verhouding is. De volmaaktheid ervan werkt als balsem voor onze gevoelige ziel. Het zijn dezelfde vloeiende lijnen en bollingen en rondingen als bij een mensenlichaam of een stilleven.

Pittura Metafysica
Stillevens zijn dus helemaal niet zo duf en vervelend als we misschien vaak denken. Het is in de kunstenaarspraktijk even spannend als een landschap of het vrouwenlichaam. Het stilleven heeft nog iets extra’s wat het landschap of een lichaam minder bezitten. Dat is ‘stil leven’, een hoedanigheid die te maken heeft met contemplatie, op introspectie, op een mate van melancholie, kortom op spiritualiteit. Het woord ‘stil’ zegt het al. Giorgio de Chirico noemde het spirituele in de dingen Pittura Metafysica omdat je met iets alledaags toch iets hogers kunt uitdrukken. Hij schilderde metafysische landschappen, stillevens en architectuur die geen dode dingen waren maar iets hogers vertegenwoordigden. De Italiaanse surrealisten, zoals De Chirico en Carlo Carrá gingen ervan uit dat ook dode dingen bezield zijn. Een vorm van animistisch denken.

Morandi  Naturaleza muerta  1948-1949

Ancora vita
Voor stilleven schilder Giorgio Morandi uit Bologna waren zijn stillevens met potjes, vaasjes en flesjes eigenlijk mensfiguren, complete families. Vol met levende herinneringen. Het Italiaans voor stilleven is weliswaar natura morta, maar kunstenaars als De Chirico noemden het ancora vita. Je zou kunnen zeggen, het leven zit in de klassieke geometrie der dingen verborgen. Een goed opgebouwd stilleven is als een levend landschap.

Kijk naar de stillevens van Henk Helmantel, kijk door zijn kommen, kannen en glaswerk heen om te ontdekken dat hij tevens een landschapsschilder is en zijn stillevens een lichaam vormen.

Anna Maria Vargiu Visstilleven 2018

Zou je graag zelf een keer een stilleven willen schilderen?
Anna Maria Vargiu geeft van 12 t/m 14 augustus de driedaagse Special ‘Het kleurrijke Stilleven’. Klik hier voor meer informatie.

Continue Reading

OPEN DAG 30 juni

Svetlana Tartakovska ‘Circe’ 125 x 100 cm Olie op paneel 2019

OOK opent de deuren

Op de Open Dag op zondag 30 juni kun je van 14.00 tot 17.00 uur terecht bij Onderneming Op Kunstgebied om met onze docenten kennis te maken en hen vragen te stellen over de lessen die ze geven. Er is een kleine expositie ingericht met werk van Svetlana Tartakovska, Anna Maria Vargiu en Meindert Wiertsema. Zo ontdek je hoe de docenten zelf werken.

Wat dacht je van de schilderijen van Svetlana Tartakovska waarbij ze uitlegt hoe ze werkt en hoe de opbouw van haar lessen eruit ziet en welke kleuren ze gebruikt? Werk van leerlingen van haar is ook aanwezig.
Een kleurig Alla prima geschilderd werk van Anna Maria Vargiu? Benieuwd naar de lessen Jong Talent, die Anna Maria vanaf begin september gaat geven? Een tekening over toonwaarde van Meindert Wiertsema?

Een mooie kennismaking met Onderneming Op Kunstgebied!

Teken- en schilderinspiratie

Eric Bos en Liesbeth Honders zijn eveneens aanwezig op deze Open Dag om al je vragen over de lessencycli en Specials van OOK te beantwoorden. We hopen dat je zo enthousiast en geïnspireerd raakt dat je besluit je aan te melden voor een bepaalde lessencyclus of Special. Zit je op de Middelbare school en wil je graag goed leren tekenen en schilderen? Misschien besluit je wel je aan te melden voor de gratis proefles op zaterdag  7 september in Haren.

Maar eerst, van harte welkom op 30 juni!

   

         

Continue Reading

Tekenspecial Vang de Vorm

Vang de Vorm tekenspecial Anna Maria Vargiu
Vang de Vorm tekenspecial Anna Maria Vargiu

In het najaar van 2019 geven wij weer een driedaagse tekenspecial. De afgelopen Voorjaarsspecial, onder leiding van Anna Maria Vargiu, was zo’n groot succes, dat zowel Anna Maria als deelnemers graag een vervolg wilden. In dit vervolg, de Najaarsspecial ‘de functie van de toonwaarden’ wordt de lesstof verder uitgediept en komen andere aspecten van het tekenen aan de orde.
Tekenen is een ondergewaardeerde techniek terwijl het niettemin de onmisbare basis vormt voor het schilderen. Onderneming Op Kunstgebied is een van die zeldzame kunstinstellingen die met grote zorg en overtuiging hoogwaardig tekenonderwijs bieden. Een Special als ‘Vang de Vorm’ is daar een goed voorbeeld van. In drie dagen leer je de vorm – een bestaand voorbeeld, een model, een interieur – te verkennen en je eigen te maken. Het materiaal is potlood en papier.
Wat we te bieden hebben is een hoge kwaliteit van lesgeven en een professionele lesstof, gegeven door docenten die niet alleen een hoge kwaliteit nastreven in hun eigen werk, maar ook in staat zijn om op een plezierige en persoonlijke manier hun vakkennis en ervaring over te brengen op de deelnemers. Onze nog jonge docenten Anna Maria Vargiu en Meindert Wiertsema zijn ieder op hun eigen manier gespecialiseerd in hoogwaardig tekenen en beproefde tekentechnieken. Daarbij beschikken we over een aantal uitstekende, professionele teken- en schildermodellen.

Veel voorkomende vragen:

Moet je al kunnen tekenen om aan zo’n Special Vang de Vorm te kunnen deelnemen?
Nee. De docent neemt je vanaf het begin mee in een manier van tekenen die niet direct gericht is op een mooi eindresultaat, maar om inzicht en handvaardigheid die je verder kunt ontwikkelen.

tekenlessen Anna Maria Vargiu bij OOKMoet je een bepaalde leeftijd hebben om mee te kunnen doen?
Nee. De cursussen, workshops en specials die wij bieden, zijn geschikt voor iedereen van veertien tot 90 jaar.

Wat is het aantal deelnemers dat aan de lessen kan meedoen?
We beschikken over twee leslocaties. Ons streven is minimaal acht en maximaal 11 deelnemers per leseenheid. Dan heeft iedereen, ook de docent, voldoende ruimte. De praktijklokalen zijn licht en van alle gemakken voorzien.

tekenlessen Anna Maria Vargiu bij OOKKan zo’n Special bij jullie dienen als opmaat voor een opleiding aan een kunstacademie?
Daar zijn onze lessen niet speciaal op gericht. Het lessysteem op een academie is in praktische zin en qua tijdsduur anders dan bij ons. De lessen zijn bij ons geconcentreerder en gaan al direct dieper op de lesstof in dan op de gemiddelde academie. Maar wij bieden geen complete academieopleiding.

Waar kan ik alle informatie vinden over de soorten lessen, workshops en Specials, zoals op welke data, waar het wordt gegeven, hoe lang het duurt, met welk materiaal en wat het kost?
Alle informatie is te vinden op onze website www.ondernemingopkunstgebied.nl  Voor overige vragen neem gerust contact op met Liesbeth Honders, tel.06 34389820

Continue Reading