Over Focus bij het schilderen

Focus van Rembrandt op Saskia zijn vrouw.
Saskia, vrouw van Rembrandt

(Eric Bos) Deze keer wil ik even jullie aandacht vragen voor een vaak onbegrepen element in de schilderkunst: focus. Op een kunstacademie wordt vaak geroepen: ‘Denk om de focus’, meestal zonder precies uit te leggen wat ermee bedoeld wordt. Een vaak gehoorde kritiek tijdens besprekingen van werk van studenten is: ‘Een aardig resultaat, maar de focus ontbreekt.’ Tijdens de workshops en Specials van Onderneming Op Kunstgebied worden deelnemers er vaak op gewezen dat ze de focus in de gaten moeten houden. Kennelijk is focus iets wat vergeten wordt, niet voldoende onderkend of in het nobele streven om een goed schilderij te maken, uit zicht raakt. Je moet ook op zoveel dingen tegelijk letten.

We hebben het dan over figuratieve schilderkunst, de focus bij abstracte kunst is in de praktijk vaak afwezig, maar ook doordachte abstracte kunst is gebaat bij focus. Focus is het onderdeel dat onze aandacht vraagt en het oog naar een rustpunt leidt.

Omdat de aanwezigheid van of het gebrek aan focus vaak bepalend is of je werk er professioneel of amateuristisch uitziet, is het kennelijk wel een belangrijk gegeven. In de praktijk weten heel veel schilders niet wat het is (focus heeft toch alleen met fotografie te maken?) en verkopen hun werk via galeriehouders, die ook nog nooit van focus hebben gehoord, aan klanten die evenmin gewend zijn een schilderij op kwaliteit te beoordelen.

Op internet kwam ik toevallig de website van een grote galerie in het westen des land tegen waarop afbeeldingen van schilderijen zonder focus. Als je er naar kijkt, weten je ogen niet waar ze het eerste naar moeten kijken. Een hoop kleurige vlekken over en rond vrouwengezichten. Kitsch, zei iemand die het ook had bekeken. Maar dat is nu juist het verschil tussen kitsch en kunst, in kitsch ontbreken de kwaliteitselementen die er precies toe doen. Zoals edges en focus en goede toonwaarden. In amateurkunst al helemaal. Daar wordt elk detail belangrijk gevonden.

Onderzoekers van het werk van Rembrandt ontdekten onlangs iets nieuws. Ze maakten het meteen wereldkundig. Wat goed opgeleide schilders allang weten, ontdekten zij als iets nieuws. Volgens hen bepaalde de focus in Rembrandts portretten en zelfportretten de kwaliteit ervan. Kijk maar eens hoe hij onze blik over het schilderij leidt en aandacht vraagt vóór een centraal onderdeel. Dáár valt de focus op. De rest is in feite ondersteunend. Belangrijk, maar niet het belangrijkste. Door de focus wordt ons oog naar die plek toegetrokken en krijgt rust. Dat maakt dat we een prettig gevoel krijgen bij het kijken naar kunst. Kijk maar eens naar het portret van Saskia, de vrouw van Rembrandt. Kijk dan heel sterk door je oogharen en ontdek wat er overblijft: de focus in het gezicht.

De onderzoekers ontdekten ook dat Rembrandt de ogen van portretten preciezer en nadrukkelijker schilderde dan de rest van het gezicht. Daardoor krijgen we het gevoel dat we een beetje deel uitmaken van het schilderij en van de afgebeelde persoon. Het onderdeel waar het meeste aandacht aan is geschonken, het beste is uitgewerkt, waar het licht het hoogst is, of de kleur het krachtigst, noemen we focus. Als je dat weet, ontdek je tot je verbazing dat het in het algemeen nogal droevig gesteld is met de figuratieve schilderkunst in ons land door het gebrek aan elementair, schilderkunstig inzicht. Zoals bijvoorbeeld de edges, de randen van een vorm, die ons oog van onscherpe delen naar scherpe delen leidt. Schilderen is eigenlijk de kijker aan de hand nemen, een goed schilderij is zijn eigen gids.

Continue Reading

Helen Verhoeven wint belangrijke ABN AMRO prijs

Helen Verhoeven wint belangrijke ABN AMRO Kunstprijs

We zijn bijzonder blij te kunnen melden dat Helen Verhoeven de achtste ABN Amro Kunstprijs heeft gewonnen. De jury vindt haar ‘een bijzonder talentvolle kunstenaar die traditie en actualiteit samenbrengt in een beeldtaal die uniek is voor haar generatie. Voor Onderneming Op Kunstgebied gaat Helen Verhoeven in november dit jaar een workshop schilderen geven. Ze doet dat in Maastricht waar ook haar expositie ‘Oh God!’ in het Bonnefantenmuseum is te zien. ‘Oh God!’ bestaat uit een serie wandgrote schilderijen die kenmerkend zijn voor haar oeuvre en ontwikkeling. Voor de workshop stromen de aanmeldingen al binnen. Wie mee wil doen raden we aan bijtijds in te schrijven.

Eén van de onderdelen van de prestigieuze ABN AMRO Kunstprijs is een grote expositie met haar werk in de Amsterdamse Hermitage. Deze opent in maart 2019. Ze kreeg de prijs omdat ze, volgens de jury, ‘een bijzonder talentvolle kunstenaar (is) die traditie en actualiteit samenbrengt in een beeldtaal die uniek is voor haar generatie’.

Helen: “Ik ga gevoelsmatig te werk. Wat er echt aan de hand is weet ik nooit precies, dat wordt nooit duidelijk. Wanneer iemand in een compositie terecht komt, een schilderij komt binnenlopen weet ik nog niet wie dat is. Je schildert totdat die persoon er opeens is en dan schilder je door om te zien of die persoon naar je omkijkt of niet. Ik voel me dan een toeschouwer die dit ziet gebeuren, ik maak het natuurlijk, maar het lijkt of ze het zelf doen. Ik werk heel privé in mijn studio en vergeet de buitenwereld. Ik probeer eerlijk te zijn. Je kunt ook voorzichtig zijn maar ik denk niet dat daar goed werk uitkomt. Als ik me echt wil uitdrukken ben ik liever stil. Met schilderkunst kun je in stilte heel veel zeggen”.

 

Helen Verhoeven wint belangrijke ABN AMRO Kunstprijs
Helen Verhoeven
Continue Reading

Vrouwenportretten van Svetlana

Vrouwenportretten van Svetlana

Bij de tentoonstelling die momenteel te zien is van Svetlana Tartakovska in Gallery238 Amsterdam is een prachtig boekje Vrouwenportretten verschenen.

Vrouwenportretten van Svetlana Tartakovska biedt een mooi overzicht van haar nieuwste schilderijen, portretten van vrouwen, waarin ze het innerlijk en het uiterlijk van haar modellen integreert in een klassiek poëtische schilderstijl waarin haar achtergrond en afkomst duidelijk voelbaar zijn. Het resultaat is een dromerige weergave van vrouwenlevens die zich in de eenzaamheid van hun bestaan door hun innerlijke kracht weten te handhaven, aangevuld met enkele portretopdrachten.Vrouwenportretten van Svetlana

Aan het boekje leverde een aantal mensen een bijdrage. Tim Beijer (begeleiding en advies), Annelotte Fellinger (lay-out ), Harm Bellinga (foto’s) en Theresa Bilz (tekst).

Mocht je graag in het bezit komen van deze uitgave vul mail naar onndernemingopkunstgebied@gmail.com of bel 06 34389820.
Het boekje telt 46 bladzijden. De kosten zijn 25 euro exclusief  verzendkosten (5,50).

 

Continue Reading

Heb je een momentje?

Heb je een momentje? Les nemen bij OOK
Svetlana Tartakovska geeft een demonstratie

Heb je een momentje? We spreken als Onderneming op Kunstgebied af en toe mensen die graag les van ons willen hebben nadat ze gehoord hebben dat onze docenten zo goed en plezierig les geven, dat het niveau inderdaad zo hoog blijkt te zijn als we beloven. Dat je werkelijk al na een paar lessencycli een stuk vooruit gaat.
Maar al die positieve reacties kunnen ook de vrees versterken door het onbekende, juist door dat hoge niveau dat we beloven, door slechte ervaringen elders. Het is vast te hoog gegrepen voor mij, bijvoorbeeld. Ik heb al veel cursussen gevolgd en wil niet weer teleurgesteld worden. Ik voel me te onzeker, ik heb vast te weinig talent, ik heb niks met olieverf, als ik buiten wil schilderen weet ik nooit hoe te beginnen.
Er zijn ook mensen die wel verlangen naar een goede opleiding. Maar die niet weten te kiezen, voor lessen of workshops bij ons of voor een veeljarige kunstacademie. Als je nogal ambitieus bent en allround kunstenaar wil worden, kun je beter naar een kunstacademie. Wat je daar kunt leren, bieden wij allemaal niet. Maar je legt je dan wel voor langere tijd vast.
Bij ons kun je korte lessencycli volgen. Je kunt je tijd makkelijker aanpassen voor een workshop of wekelijks een dag schilderen. En omdat alles zo compact bij ons is, de lessen zo intensief zijn, de concentratie hoog, van zowel docenten als deelnemers, leer je sneller. Ontdek je in veel kortere tijd dat je al aardig kunt portretschilderen, of met kleur omgaan of dat wat je al kon ineens veel beter kunt. We horen geregeld van mensen die op een kunstacademie zitten en bij ons lessen volgen: ‘bij jullie leren we in één workshop meer dan in een heel jaar op de kunstacademie.’
Het is bij ons ook geen probleem als je langzaam werkt, of nog niet heel erg ervaren bent. Het gaat niet om de grote prestaties, het gaat er om dat je op een plezierige en vertrouwde manier verder komt. Op jouw manier, naar jouw wens. Met volle aandacht van onze docenten. En met de hoogst mogelijke service en bereidwilligheid van onze kant. We denken graag mee. Laat je niet weerhouden door drempels die er niet zijn. Je kunt het altijd proberen, toch?

Continue Reading

Tentoonstelling Svetlana Tartakovska

Tentoonstelling Svetlana Tartakovska
Uitnodiging Tentoonstelling Svetlana Tartakovska

26 mei 15.00 uur – Tentoonstelling Svetlana Tartakovska. De vermaarde beeldende kunstenaar Svetlana Tartakovska heeft vanaf 26 mei een tentoonstelling bij Gallery 238 in Amsterdam. Daar zal nieuw werk van haar te zien zijn. De vorige expositie in Gallery 238 was een groot succes. Ook deze keer laten haar schilderijen een wereld zien die het oosten met het westen verbinden in een stemmige, klassieke stijl en een entourage die haar Oost-Europese oorsprong verraadt in kleding en attributen. Daarmee onderscheidt Svetlana zich sterk van andere kunstenaars. Haar poëtische beeldtaal verhaalt van intimiteit, verbinding en geborgenheid. Haar schilderijen zijn stuk voor stuk bewijzen van haar grote meesterschap. Wij zijn als Onderneming Op Kunstgebied dan ook geweldig trots op het feit dat Svetlana bij ons lessen en workshops geeft in portret- en modelschilderen.

Svetlana geeft wekelijks les in Portretschilderen op donderdag en vrijdagen in cycli van (nu nog)zeven weken, elke keer afgewisseld met een week waarin zij een Special geeft in Portretschilderen, of Modelschilderen.

Continue Reading

De Specials Portretschilderen Svetlana Tartakovska op een rij!

Special Portretschilderen Svetlana Tartakovska
Detail schilderij Svetlana Tartakovska

Svetlana Tartakovska geeft de komende maanden verschillende Specials Portretschilderen, Model in de Ruimte en Postacademische Masterclasses. Vijf dagen lang intensief schilderen, met lange standen en veel aandacht voor kleur, het palet, de atmosfeer en het materiaalgebruik. Een ware openbaring.

Het niveau van de lessen van Svetlana Tartakovska  is vermaard. Haar grote talent als kunstenaar vertolkt zij ook in haar manier van lesgeven, haar betrokkenheid en aandacht, en in de speciale methode die zij hanteert. Aan zoiets meedoen is een bijzondere ervaring. Svetlana geeft naast de wekelijkse lessen Portretschilderen ook regelmatig een Special Model in de ruimte of een Special Portretschilderen. Zie hieronder wanneer zij die geeft en klik op de link voor meer informatie.

De Specials zijn in het bijzonder bedoelt voor mensen met een drukke baan waardoor ze efficiënt met hun tijd moeten omspringen. Door de gestructureerde manier van lesgeven kunnen deelnemers in korte tijd veel leren. Ook voor mensen die te ver weg wonen om de wekelijkse lessen te volgen zijn deze Specials heel geschikt.

Eén van de deelnemers verwoordde het zo: ‘Mijn vakmanschap is door de aanwijzingen van Svetlana beslist gegroeid en daarmee kan ik betere keuzes maken in mijn eigen werk. Dank Svetlana! En dank Onderneming op Kunstgebied voor het organiseren van deze Specials’.

Svetlana’s collega Anna Maria Vargiu zegt: ‘Svetlana is een fantastische docent, omdat ze in iedere student iets eigens ziet dat verder kan worden ontwikkeld en daarom haar kritiek afstelt op ieders persoonlijke stijl.’

Special Model in de ruimte
maandag 18  t/m vrijdag 22 juni van 10.00 – 16.00 uur
maandag 20 t/m vrijdag 24 augustus  van 10.00 – 16.00 uur

Special Portretschilderen
maandag 22 t/m 26 oktober van 10.00 – 16.00 uur

De Postacademische Masterclasses bieden een kans om op internationaal niveau de eigen kunde uit te breiden en te verbeteren. Svetlana neemt je met haar speciale methode mee in de geheimen van het vak en versterkt in hoge mate datgene wat je al kunt. Heel geschikt voor beroepskunstenaars en voor iedereen die zijn professionele of semi-professionele kwaliteit op een hoger plan wil brengen.

Postacademische Masterclasses
maandag 2 t/m vrijdag 6 juli
maandag 6 t/m vrijdag 10 augustus

 

Continue Reading

Tentoonstelling Svetlana Tartakovska

Dit schilderij van Svetlana Tartakovska is, met ander nieuw werk, vanaf 26 mei te zien bij Gallery 238 in Amsterdam..
Dit schilderij van Svetlana Tartakovska is, met ander nieuw werk, vanaf 26 mei te zien bij Gallery 238 in Amsterdam..

De vermaarde beeldende kunstenaar Svetlana Tartakovska heeft vanaf 26 mei een tentoonstelling bij Gallery 238 in Amsterdam. Daar zal nieuw werk van haar te zien zijn. De vorige expositie in Gallery 238 was een groot succes. Ook deze keer laten haar schilderijen een wereld zien die het oosten met het westen verbinden in een stemmige, klassieke stijl en een entourage die haar Oost-Europese oorsprong verraadt in kleding en attributen. Daarmee onderscheidt Svetlana zich sterk van andere kunstenaars. Haar poëtische beeldtaal verhaalt van intimiteit, verbinding en geborgenheid. Haar schilderijen zijn stuk voor stuk bewijzen van haar grote meesterschap. Wij zijn als Onderneming Op Kunstgebied dan ook geweldig trots op het feit dat Svetlana bij ons lessen en workshops geeft in portret- en modelschilderen.

Svetlana geeft wekelijks les in Portretschilderen op donderdag en vrijdagen in cycli van (nu nog)zeven weken, elke keer afgewisseld met een week waarin zij een Special geeft in Portretschilderen, of Modelschilderen.

 

Continue Reading

Der Ring des Nibelungen verklaard

Der Ring des Nibelungen verklaard
Stefan Heidemann als Alberich in Der Ring des Nibelungen van Richard Wagner. Oper am Rhein – 2017

Der Ring des Nibelungen (1874) van Richard Wagner is het belangrijkste muziekdrama in de moderne tijd. Voor veel mensen lijkt het echter een ondoordringbare, langdurige en onbegrijpelijke operacluster. Met een beetje geduld en een goede uitleg gaan echter al snel alle deuren open, muzikaal, dramatisch, symbolisch en historisch. Eric Bos legt in twee lezingen uit wat er zo bijzonder en enerverend is aan De Ring met behulp van enkele prachtige muziekvoorbeelden. Daarna is Der Ring des Nibelungen voor u een open boek en valt er veel te genieten.
Lezing 1 bestaat uit Das Rheingold en Die Walküre (woensdag 14 maart, 19.30 uur). Lezing 2 behandelt Siegfried en Götterdämmerung (woensdag 21 maart, 19.30 uur). Voor deze muzieklezingen is geen voorkennis nodig.
Beide muziekbeschouwingen vormen de afsluiting van het seizoen kunst- en muziekbeschouwingen 2017/2018 van Eric Bos. In september begint er weer een nieuwe cyclus. Aanvang 19.30 uur, inloop vanaf 19.00 uur.

Skagerrak 22-1 in Groningen. Kijk hier voor het hele programma Kunstbeschouwing
De beschouwingen kunnen een hele cyclus of per lezing gevolgd worden.

 

Continue Reading

Franz Liszt in de bergen

Franz Liszt in de bergen
Het Mer de Glace bij Chamonix dat Franz Liszt bezocht. 1900 – Ets (anoniem)

Franz Liszt in de bergen – Komende woensdag 7 maart neemt Eric Bos zijn toehoorders mee naar Zwitserland in het jaar 1836. Daar troffen de componist Franz Liszt, de schrijfster George Sand en gravin Marie d’Agoult elkaar in de Zwitserse bergen om een heerlijke wandeling te maken. Die indrukken inspireerden Franz List tot zijn eerste ‘l’Année de pèlerinage’, een bundel schilderachtige impressies voor piano. Tijdens zijn Muziekbeschouwing vertelt Eric Bos hoe de wandeling met deze kleurrijke figuren indertijd verliep, gelardeerd met de muziek van de Années de pèlerinage (Suisse). Aanvang 19.30 uur, inloop vanaf 19.00 uur.

Skagerrak 22-1 in Groningen. Kijk hier voor het hele programma Kunstbeschouwing
De beschouwingen kunnen een hele cyclus of per lezing gevolgd worden.

 

Continue Reading

Clara Schumann – Een leven vol muziek

Clara Schumann

De Duitse pianiste en componiste Clara Schumann (1819-1896) mag halverwege de vorige eeuw bijna vergeten zijn geweest, in het Europa van haar tijd was ze een topster die genoot van haar succes op haar vele concertreizen. Hoe ze dat kon combineren met het moederschap, het echtgenote zijn, de verzorging van haar zieke echtgenoot Robert Schumann en de niet aflatende steun aan Johannes Brahms, is een wonder dat na haar dood gekoesterd werd. Een supervrouw en ook als componiste bijzonder getalenteerd. Maar is dat wel de werkelijkheid geweest? Eric Bos neemt ons tijdens de komende muziekbeschouwing mee door het leven van Clara Schumann dat er anders uitzag dan ze ons via haar dagboeken en brieven heeft willen doen geloven. Alles gelardeerd met prachtige muziek van Clara’s hand. Aanvang 19.30 uur, inloop vanaf 19.00 uur.

Skagerrak 22-1 in Groningen. Kijk hier voor het hele programma Kunstbeschouwing
De beschouwingen kunnen een hele cyclus of per lezing gevolgd worden.

 

Continue Reading